Көлемі 100 см³, тығыздығы 600 кг/м³ ағаш шарик сулы ыдыстың түбіне жіппен байланған. Жіптің керілу күшін табыңыз — Физика есептері | PhysLabo
Loading...

Ыдыс түбіне байланған шариктің жібінің керілу күші

Орташа 9-сынып Механика / Гидростатика

Көлемі $V = 100$ см³, тығыздығы $\rho = 600$ кг/м³ ағаш шарик сулы ыдыстың түбіне байланған жіппен ұсталып тұр. Шарик суға толық батқан (суретті қараңыз). Судың тығыздығы $\rho_с = 1000$ кг/м³. Жіптің керілу күшін табыңыз. $g = 10$ м/с² деп алыңыз.

Суға толық батырылған және жіппен ыдыс түбіне байланған шарик; Архимед күші F_A, ауырлық күші mg және жіптің керілуі T көрсетілген
Берілгені
  • $V = 100$ см³ $= 10^{-4}$ м³
  • $\rho = 600$ кг/м³
  • $\rho_с = 1000$ кг/м³
  • $g = 10$ м/с²
  • $T = ?$
Кеңестер
Кеңес 1 / 2
Шариктің тығыздығы судың тығыздығынан аз, демек Архимед күші ауырлық күшінен үлкен және жіп шарикті төмен тартады. Шарикке әсер ететін күштердің теңдігін жазыңыз.
Кеңес 2 / 2
Архимед күші $F_A = \rho_с g V$, ауырлық күші $mg = \rho V g$. Жіптің керілуі олардың айырмасына тең.
Шығару жолы

Шарик судан жеңіл, сондықтан су оны жоғары итереді, ал жіп оның жоғары қалқып шығуына жол бермейді. Шарикке мына күштер әсер етеді: Архимед күші $F_A$ (жоғары), ауырлық күші $mg$ (төмен) және жіптің керілу күші $T$ (төмен, түпке қарай). Шарик тыныштықта.

1. Тепе-теңдік шарты:

$$F_A = mg + T \;\Rightarrow\; T = F_A - mg$$

2. Архимед күші (шарик толық батқан, ығыстырылған су көлемі $V$-ға тең):

$$F_A = \rho_с g V = 1000 \cdot 10 \cdot 10^{-4} = 1 \text{ Н}$$

3. Ауырлық күші:

$$mg = \rho V g = 600 \cdot 10^{-4} \cdot 10 = 0{,}6 \text{ Н}$$

4. Жіптің керілуі:

$$T = 1 - 0{,}6 = 0{,}4 \text{ Н}$$

Жалпы формула: $T = (\rho_с - \rho)\,V g$.

Жауап

$T = 0{,}4$ Н