Массалары $m_1 = 2$ кг және $m_2 = 3$ кг екі білеу жеңіл серпімсіз жіппен байланған және тегіс көлденең үстелде жатыр. $m_2$ білеуіне көлденең $F = 20$ Н күш түсіріледі (суретті қараңыз). Білеулердің үдеуін және жіптің керілу күшін табыңыз.
Жіп созылмайды, сондықтан екі білеу де бірдей $a$ үдеумен қозғалады. Үйкеліс жоқ, тік бағыттағы күштер теңгерілген, демек қозғалысты тек көлденең күштер анықтайды.
1. Екі білеуді массасы $m_1 + m_2$ біртұтас дене деп қарастырамыз. Сыртқы көлденең күш — тек $F$ (жіптің керілу күштері ішкі күштер):
$$F = (m_1 + m_2)\,a \;\Rightarrow\; a = \frac{F}{m_1 + m_2} = \frac{20}{2 + 3} = 4 \text{ м/с}^2$$2. Бірінші білеуді тек жіптің керілу күші үдетеді:
$$T = m_1 a = 2 \cdot 4 = 8 \text{ Н}$$Тексеру екінші білеу бойынша: $F - T = m_2 a \Rightarrow 20 - 8 = 3 \cdot 4 = 12$ — дұрыс.
$a = 4$ м/с², $T = 8$ Н