Массасы $m = 10$ кг білеу көлденең үстелде жатыр. Оны көкжиекке $\alpha = 30°$ бұрышпен жоғары бағытталған $F = 50$ Н күшпен тартады (суретті қараңыз). Білеудің үстелмен үйкеліс коэффициенті $\mu = 0{,}2$. Білеудің үдеуін табыңыз. $g = 10$ м/с² деп алыңыз.
Білеуге ауырлық күші $m\vec g$, үстелдің тірек реакциясы $\vec N$, тартушы күш $\vec F$ және үйкеліс күші $\vec F_{үйк}$ әсер етеді. Ньютонның екінші заңын осьтерге проекцияда жазамыз: $Ox$ — үстел бойымен, $Oy$ — тік жоғары.
1. Тік бағытта үдеу жоқ:
$$N + F\sin\alpha - mg = 0 \;\Rightarrow\; N = mg - F\sin\alpha = 100 - 50 \cdot 0{,}5 = 75 \text{ Н}$$Тірек реакциясы $mg$-дан кіші болды: $F$ күші білеуді жоғары көтеріп тұр.
2. Сырғанау үйкеліс күші:
$$F_{үйк} = \mu N = 0{,}2 \cdot 75 = 15 \text{ Н}$$3. Көлденең бағытта:
$$ma = F\cos\alpha - F_{үйк}$$$$a = \frac{F\cos\alpha - \mu\,(mg - F\sin\alpha)}{m} = \frac{50 \cdot 0{,}866 - 15}{10} = \frac{43{,}3 - 15}{10} \approx 2{,}83 \text{ м/с}^2$$$a \approx 2{,}83$ м/с²