Жеңіл жібек жіпке ілінген массасы $m = 2$ г шарик кернеулігі $E = 10$ кВ/м көлденең біртекті электр өрісіне орналастырылған. Шарик ауытқып, жіп тік сызықпен $\alpha = 45°$ бұрыш жасады (суретті қараңыз). Шариктің зарядын (шамасы мен таңбасын) және жіптің керілу күшін табыңыз. $g = 10$ м/с² деп алыңыз.
Шарикке ауырлық күші $m\vec g$, электр күші $q\vec E$ және жіптің керілу күші $\vec T$ әсер етеді. Шарик тепе-теңдікте — күштердің қосындысы нөлге тең.
1. Осьтерге проекциялар:
$$T\cos\alpha = mg, \qquad T\sin\alpha = qE$$2. Екінші теңдеуді біріншісіне бөлеміз:
$$\mathrm{tg}\,\alpha = \frac{qE}{mg} \;\Rightarrow\; q = \frac{mg\,\mathrm{tg}\,\alpha}{E} = \frac{2 \cdot 10^{-3} \cdot 10 \cdot 1}{10^4} = 2 \cdot 10^{-6} \text{ Кл} = 2 \text{ мкКл}$$3. Электр күші өріс бойымен бағытталған, сондықтан заряд оң.
4. Жіптің керілуі:
$$T = \frac{mg}{\cos\alpha} = \frac{0{,}02}{0{,}707} \approx 0{,}028 \text{ Н}$$$q = +2$ мкКл, $T \approx 0{,}028$ Н